روند مدیریت زنجیره تامین در سال های اخیر دستخوش تغییرات زیادی بوده است. 2021 سال شلوغی برای برنامه ریزی و مدیریت زنجیره تامین و ریسک تداوم کسب و کار در سراسر جهان بود. کسب و کارها علاوه بر حمایت از همکاران و مشتریان در طول همهگیری، با افزایش رقابت و فشار خریداران و تامینکنندگان برای تحویل، با اختلالات زنجیره تامین مواجه شدند.
همهگیری اخیر بر هر بخش از زنجیره ارزش، از تامین مواد خام تا مشتری نهایی، تاثیر گذاشت. انعطاف پذیری تجاری، عملیاتی، مالی و سازمانی شرکت ها در سراسر جهان، آزمایش شد و خطرات و شکاف هایی را برای بسیاری از سازمان ها برجسته کرد. مدیران عامل به دنبال برطرف نمودن اختلالات و ایجاد نوآوری، سرمایه گذاری در فرآیندهای تشخیص اختلال و نوآوری را افزایش دادند.
در مقاله زیر روند مدیریت زنجیره تامین در سال گذشته، اختلالات تاثیرگذار بر آن و استراتژی هایی که سازمان های پیشرو برای ایجاد انعطاف پذیری و چابکی در سال 2022 به کار گرفتند، آورده شده است.
1. ساخت اکوسیستم های زنجیره تامین چابک
مدیریت زنجیره تامین نیاز به منبع تجمیع کالاها، فروشندگان، تولیدکنندگان و تامین کنندگان مختلف در یک منطقه جغرافیایی گسترده دارد. اما این امر چالشهای متعددی را از نظر برنامهریزی و هماهنگی ایجاد میکند. این چالش ها در زمانی که اختلال یا تأخیر در طول زنجیره تأمین وجود دارد، شدیدتر است. یکی از روندهای زنجیره تامین در سال 2023 این است که سازمان ها برای به حداقل رساندن اختلالات موجود و افزایش چابکی به سمت اکوسیستم های زنجیره تامین چابک روی آورده اند. این اکوسیستم ها، شبکههای مشترکی هستند که ارتباطات و اشتراک گذاری دادهها را در زمان واقعی امکانپذیر میکنند و به سازمانها اجازه میدهند تا به سرعت به شرایط متغیر بازار، تقاضای مشتری یا هر اختلال دیگری در زنجیره تامین خود واکنش نشان دهند.
2. اختلال لجستیک؛ تاثیرگذار در روند مدیریت زنجیره تامین 2022
اختلالات تدارکات جهانی ناشی از همهگیری کووید-19 بر کسبوکارها و مصرفکنندگان تأثیر زیادی گذاشت. زیرا جریان کالاهای مصرفی به بازارهای کلیدی مانند آمریکای شمالی و اروپا، آسیای جنوب شرقی و هند به دلیل تعطیلی بنادر و فرودگاه ها، در چین، کره جنوبی و ایالات متحده محدود شد. اختلالات لجستیکی یک اثر موجی در سراسر زنجیرههای تامین جهانی ایجاد کرد. این اختلال باعث شد کالاها در انبار انباشته شوند. همچنین باعث انحراف حرکت کشتی ها و تاخیر در رسیدن آنها به قطبهای حمل و نقل بزرگ، محدود شدن جریان تجارت جهانی، واردات محصولات و تکمیل مجدد موجودی آنها شد.
زمانی که این اختلالات کاهش یافت و دسترسی به حمل و نقل دریایی و هوایی به سطح قبل از همه گیری بازگشت، مدتی طول کشید تا اوضاع به حالت عادی بازگردد. در این فاصله، قیمتها به دلیل افزایش هزینههای حملونقل و تکمیل موجودی خردهفروش ها (بخصوص محصولات وارداتی) بالاتر رفت. امروزه رهبران دولتی و صنعتی به دنبال استراتژی هایی در روند مدیریت زنجیره تامین هستند که علاوه بر ایجاد انعطاف پذیری، توانایی های داخلی را تقویت کند تا کمتر به زنجیره های تامین منطقه ای و جهانی وابسته شویم. شرکتها باید مجددا جریانهای زنجیره تامین جایگزین طراحی کنند. امکانات ذخیرهسازی کالا را نزدیکتر به مشتریان خود بسازند و روشی برای بهتر کردن تحویل کالاهای دور و کالاهای برگشتی تعیین کنند. زیرا مدیریت ناوگان و شبکه های زنجیره تامین باید پاسخگوی افزایش نیازهای مشتری باشند.
3. تأخیر در تولید
تأخیر در تولید در طول COVID-19 به خبر اصلی تبدیل شد. تولیدکنندگان برای عرضه محدود کالاهای کلیدی و ظرفیت لجستیکی رقابت میکردند که این منجر به خالی شدن قفسهها و زمان خرید طولانی برای مصرفکنندگان شد. همهگیری، تمرکز بر ارزیابی و تکامل زنجیره تامین را با سرمایهگذاری در استراتژیهای زنجیره تامین بلندمدت تشدید کرد تا راه برای یک وضعیت عادی و جدید پس از همهگیری هموار شود.
صنعت مجبور است از طریق افزایش آگاهی و حفظ رقابت پذیری، به مسائل عرضه کالا رسیدگی کند و مشخصات محصول را مجددا مهندسی کند. همه ی این موارد، زنجیرههای تامین انعطافپذیرتر و مقرونبهصرفهتری را شکل میدهند که میتوانند سازمان را در شرایط جدید حفظ کنند.
4. فناوری و تحول دیجیتال در روند مدیریت زنجیره تامین
سرمایه گذاری های اولیه در فناوری، توسط بسیاری از شرکت ها با هدف خودکارسازی گره های کلیدی در زنجیره تامین، مانند اجرای اتوماسیون هوشمند برای عملیات کارآمد، موثر و ایمن تر در فروشگاه ها، انبارها، تاسیسات تولیدی و حتی ساختمان های اداری شرکت ها بود. در سال های آینده، سطح وسیع تری از سرمایهگذاری را مشاهده می کنیم. زیرا کسبوکارها به دنبال افزایش قابلیتهای برنامهریزی زنجیره تامین با استفاده از توانمندسازهای دیجیتالی پیشرفتهتر هستند.
بسیاری از مدیران زنجیره تامین به دلیل عدم شفافیت زنجیره تامین خود و نظارت درست بر آن، با مشکل مواجه شدند. اما امروزه سازمانهای پیشرو، از فناوریهای پیشرفته برای بهبود نظارت و تقویت واکنش به اختلالات و متغیرهای عمده در زنجیره تامین داخلی، منطقهای و جهانی خود استفاده میکنند. زیرا استفاده از فناوری های جدید برای کمک به کاهش هزینه های عملیاتی، ایجاد دید و تنوع در روش برآورده شدن نیازهای مشتری موثر است. علاوه بر آن، می توان عملیات یکپارچه سازی زنجیره تامین را افزایش داد و فرآیند تصمیم گیری را تسهیل کرد.
فناوری و تحول دیجیتال در زنجیره تامین می تواند ارزش قابل توجهی به زنجیره های تامین در تمام بخش ها اضافه کند. شرکتهایی که نتوانستند زنجیره تامین خود را دیجیتالی کنند، نه تنها جایگاه خود را در برابر رقبای مستقیم خود از دست دادند، بلکه در برابر استارتآپهای کوچکتر و چابکتر که قادر به درک قدرت دیجیتالی شدن بودند نیز، با چالش و مشکل مواجه شدند.
5. حملات سایبری؛ یک نگرانی در روند مدیریت زنجیره تامین
مدیران زنجیره تامین همیشه نگران امنیت سایبری هستند. با توجه به سطح بالای وابستگی و نگرانی در مورد تامین کنندگان، روند سرمایه گذاری در امنیت سایبری افزایش یافته است. بر اساس تحقیقات انجام شده، حملات زنجیره تامین در سه ماهه اول سال 2021 در ایالات متحده 42 درصد افزایش یافت و بر هفت میلیون نفر تأثیر گذاشت. اثرات یک حمله سایبری زنجیره تامین می تواند مخرب باشد. این حملات باعث، از دست دادن اطلاعات مالی ضروری، صدمه به شهرت، هزینه برای رفع مشکلات امنیت سایبری، پرداخت باج افزار هکر، مسائل حقوقی و افشای عمومی اطلاعات محرمانه مشتری می شود. از آنجایی که حملات سایبری تهدیدی جدی برای زنجیرههای تامین به شمار میرود، خریداران و تامینکنندگان باید اطمینان حاصل کنند که کسب و کارشان مستعد این حمله است یا خیر. یک نظرسنجی دولتی درباره نقض امنیت سایبری نشان داد که از هر ده کسب و کار، چهار کسب و کار حملات امنیت سایبری داشته اند.
6. اتکای بیش از حد به تعداد محدودی از اشخاص ثالث
علیرغم ریسک ذاتی مرتبط با تمرکز بر “یک شریک تجاری اصلی”، بسیاری از کسب و کارها فقط با یک تامین کننده اصلی، یک مشتری بزرگ (یا بازار صادرات) و یا یک شریک اصلی زنجیره تامین روابط قوی دارند. در شرایط همه گیری، بسیاری از کسب و کارها با شناسایی شراکت های تجاری جایگزین، زنجیره تامین خود را مجهزتر کردند. علاوه بر آن، رهبران زنجیره تامین توجه سازمان های خود را به نظارت بر ریسک شخص ثالث و چهارم معطوف کردند تا خطرات ذاتی را در زمان واقعی و خطرات سایبری و جعل را بررسی کنند.
کسبوکارها با همکاری با تامین کنندگانی که قابلیتهای جدیدی را ارائه می کردند، چابکی و انعطافپذیری بیشتری را در روند مدیریت زنجیره تامین خود ایجاد کردند. فناوریهای جدید مانند سیستمهای معاملاتی، برنامهریزی و قابلیتهای تحلیلی و همچنین الزامات لجستیکی، راهحلهایی برای هزینههای متغیر به جای هزینههای ثابت و بلندمدت ارائه کرد که باعث افزایش انعطافپذیری و کنترل بهتر هزینه ها شد. نتایج حاصل از این موارد، می تواند یک زنجیره تامین قوی تر و متنوع تر با پتانسیل بیشتری برای کاهش ریسک و هزینه در آینده ایجاد کند. همچنین همکاری و مشارکت تامین کنندگان و نظارت مستمر ریسک برای از بین بردن ریسک زنجیره تامین مورد نیاز است.
7. قیمت گذاری کالا
امروزه انتظار می رود متخصصان زنجیره تامین و تدارکات چیزی بیش از مذاکره کننده باشند. داشتن درک عمیق تری از کالاها به استفاده از اهرم های لازم و درک قیمت مناسب کمک می کند. شفافیت هزینه ها همچنان ضعیف است. در حالی که قیمت گروه کالاها در دسترس است، تفکیک دقیق قیمت از نظر مواد تشکیل دهنده، هدر رفت، تبدیل، نیروی کار و حق بیمه اضافه شده، ارائه نشده است. اغلب، قیمتگذاری گروه کالاها با قیمت کالاهای اساسی شاخص گذاری نشده که این منجر به عدم هماهنگی قیمت گروه کالاها با قیمتگذاری کالا می شود.
به عنوان مثال، تعداد بسیار کمی از سازمان ها روشی علمی برای قیمت گذاری بسته بندی های کاغذی مانند جعبه دارند. در بسیاری از سازمان ها، تصمیمات خرید کالا بیشتر بر اساس تجربه است تا یک مکانیسم ساختاریافته. زمان خرید و مقدار نیز در هنگام تصمیم گیری بسیار مهم است.
برای غلبه بر این چالشها، سازمان ها بر تحول دیجیتال و فناوری تمرکز کردند تا جریان یکپارچه اطلاعات را در زنجیره ارزش و تصمیمگیری کارآمد مبتنی بر بینش، ایجاد کنند. سازمانها از ابزارهای تحلیل هزینهها و بستههای نرمافزاری استفاده کردند تا مکان، نحوه و زمان خرج کردن را مدیریت کنند. علاوه بر آن، ادغام هزینه ها، اهرم خرید و قدرت مذاکره را بهبود بخشید و به افزایش ارزش یا فشار کمک کرد. اغلب، ادغام هزینه ها به کاهش تنوع در کیفیت و قیمت برای همان نوع محصول یا خدمات در سراسر جهان کمک می کند.
8. نیروی کار؛ یک دغدغه در روند مدیریت زنجیره تامین
دوره COVID-19 مملو از عدم قطعیت بود و کمبود نیروی کار، شرایط پس از همه گیری را برای بسیاری از صنایع پیچیده تر کرد. اما علاوه بر COVID-19، عوامل دیگری هم در مشکلات منابع انسانی موثر بود.
ظهور فناوری جدید به طور اساسی نحوه عملکرد زنجیره تامین را در سطح جهان تغییر داد. مصرف کنندگان تقاضای بیشتری دارند و زنجیره های تامین با سرعت بیشتری تغییر می کنند. عملیات های مدرن بر فناوری و نوآوری متمرکز شده و زنجیره تامین را پیچیده می کند. نیروی کار، خطوط بین مجموعه متخصصان حرفه ای با بخش تولیدی و عملیاتی زنجیره تامین است و تلفیقی از مهارتهای فیزیکی و فنی را برای حفظ و رشد در حال و آینده میطلبد. سازمانها باید رویکرد خود را برای استخدام نیروی کار تغییر دهند و انگیزههای نسلجدید را در نظر بگیرند تا گروه جوانِ کارگران الهام بخش باشند.
تغییر؛ اصلی ترین روند مدیریت زنجیره تامین
با توجه به این مسائل زنجیره تامین فوق الذکر، بسیاری از سازمان ها تمرکز خود را بر تغییر معطوف کردند. کمبود راننده، مسائل مربوط به ظرفیت ارائهدهندگان لجستیک، تورم، تاخیر در حمل و نقل، افزایش هزینههای حمل و نقل، کاهش سطح موجودی، کمبود نیروی کار و اوج تقاضا، بحثها را پیش میبرد و نیاز به توجه دارد. از رهبران عملیاتی خواسته شد که تمرکز خود را از پروژه های تغییر بزرگ به عملیات روزمره و نیازهای کارکنان و مشتریان تغییر دهند. سازمان ها یاد گرفتند که چگونه بین واکنش به بحران و تفکر استراتژیک مورد نیاز در این چالشهای فوری، تعادل برقرار کنند. استراتژی های زنجیره تامین، تجزیه و تحلیل شکاف کامل و اجرای رویکردهای آزمایش شده را از طریق ادغام مدل های عملیاتی هدف تسهیل می کند. عناصر استراتژیک شامل ارزیابی و توصیه بازارهای منبع جایگزین، استراتژیهای کاهش موجودی، بهبود زمان در سطح خدمات و اتخاذ استراتژیهایی است که باعث افزایش ارزش عرضه و معیارهای عملکرد تامینکننده مبتنی بر انگیزه میشوند.
موفقیت در روند مدیریت زنجیره تامین در 2022 نیازمند چه بود؟
اجرای موفقیت آمیز دستورات تغییر و تحول تعیین کننده ی موفقیت سازمان ها پس از همه گیری است. در دوران همه گیری دریافتیم که انعطاف پذیری عملیات با به روز نگه داشتن پروژه های انجام شده و جلوگیری از هزینه های اضافی، ضروری است. عملیات باید انعطافپذیر باشد تا در زمان واقعی با تغییرات در جریانهای تجاری، مقررات جدید، تأثیر کووید-19، تغییرات آبوهوایی، تنشهای تجاری و سایر جنبشهای ژئوپلیتیکی تطبیق داده شود. برای رسیدگی به سختی ها، شرکت ها باید بر ایجاد شبکه ای از فروشندگان قابل اعتماد (مشتریان، شرکای زنجیره تامین و تامین کنندگان) برای کمک به مدیریت اختلالات و حمایت از تداوم کسب و کار تمرکز کنند. ایجاد یک روند مدیریت زنجیره تامین انعطافپذیر، سازمان را قادر میسازد تا با ایجاد یکپارچگی متقابل و همکاری با اکوسیستم فروشندگان، موارد غیرمنتظره را بهتر پیشبینی کند، واکنش نشان دهد و برای آن برنامهریزی کند. قابلیت انطباق با عملیات دیجیتال و ایجاد بهبودهای عملی از داده ها مهم است.
مدیران باید فرآیند مدیریت بحران مقیاسپذیر را اتخاذ و از روش های بهبود زنجیره تامین استفاده کنند. از قابلیتهای رهبری کافی برخوردار باشند. همچنین می بایست تجربیات و آموختههای خود را در طول همهگیری مستند کرده باشند تا بتوانند بین اولویتهای کوتاهمدت و بلندمدت تعادل برقرار کنند.
دیدگاهتان را بنویسید